Thưa bà con nông dân, đặc biệt là bà con ở các vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) như Kiên Giang, Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng. Trước đây, nước mặn xâm nhập được coi là “kẻ thù” số một, khiến ruộng đồng bỏ hoang, cây lúa chết cháy. Nhưng với tư duy nông nghiệp hiện đại năm 2026, nước mặn lại chính là tài nguyên quý giá nếu chúng ta biết cách “thuận thiên”.
Mô hình Lúa – Tôm (hoặc Lúa – Cá ở vùng ngọt hóa) đã chứng minh là một trong những hệ thống canh tác thông minh nhất thế giới, giúp nông dân không chỉ thoát nghèo mà còn làm giàu bền vững. Không còn cảnh “được con tôm mất cây lúa” hay ngược lại, mô hình này mang lại lợi nhuận kép, giảm thiểu rủi ro và tạo ra những sản phẩm nông nghiệp sạch, giá trị cao. Hôm nay, với kinh nghiệm thực tế nhiều năm lăn lộn cùng bà con vùng đất mặn, tôi và ECOMCO sẽ chia sẻ chi tiết cẩm nang kỹ thuật để vận hành mô hình này hiệu quả nhất.
1. Mô hình Lúa – Tôm là gì? Tại sao gọi là mô hình “Thông minh”?
Nhiều bà con vẫn nghĩ đơn giản đây là việc thả tôm vào ruộng lúa. Tuy nhiên, bản chất của mô hình lúa tôm là một quy trình luân canh khép kín: Một vụ tôm (vào mùa khô, nước mặn) và một vụ lúa (vào mùa mưa, nước ngọt). Đây là sự kết hợp tinh tế dựa trên quy luật tự nhiên, biến thách thức của biến đổi khí hậu thành cơ hội.
1.1. Bản chất của sự cộng sinh: “Con tôm ôm cây lúa”
Cơ chế “cộng sinh” ở đây hoạt động như một vòng tuần hoàn hoàn hảo mà ít mô hình nào có được. Sau vụ nuôi tôm, lượng chất thải hữu cơ, thức ăn thừa và xác tảo tích tụ dưới đáy ao là nguồn phân bón tự nhiên tuyệt vời cho cây lúa vụ sau. Cây lúa hấp thụ các chất này, giúp đất không bị ô nhiễm, giảm chi phí phân bón.
Ngược lại, sau khi thu hoạch lúa, phần rơm rạ và gốc rạ phân hủy sẽ tạo môi trường trú ẩn và kích thích sự phát triển của các loài phiêu sinh vật, động vật phù du. Đây chính là nguồn thức ăn tự nhiên giàu dinh dưỡng cho con tôm vụ kế tiếp. Chính vì thế, người ta ví von đây là mô hình “con tôm ôm cây lúa”, hai đối tượng nuôi trồng này hỗ trợ nhau cùng phát triển mà không cần can thiệp quá nhiều hóa chất.
1.2. Bối cảnh xâm nhập mặn và tính cấp thiết của việc chuyển đổi
Dưới tác động của xâm nhập mặn ngày càng gay gắt, việc cố gắng ngăn mặn để trồng lúa 2-3 vụ/năm ở các vùng ven biển không còn hiệu quả và cực kỳ tốn kém. Nước ngọt ngày càng khan hiếm, trong khi nước mặn lấn sâu vào đất liền sớm hơn dự kiến.
Thay vì chống lại thiên nhiên, mô hình lúa tôm cho phép bà con tận dụng nước mặn mùa khô để nuôi tôm sú hoặc tôm thẻ, và tận dụng nước mưa mùa lợ/ngọt để trồng lúa. Đây là giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu thông minh nhất hiện nay, được các nhà khoa học quốc tế đánh giá cao về tính bền vững và khả năng bảo vệ môi trường sinh thái.
1.3. Phân biệt Lúa – Tôm (vùng ven biển) và Lúa – Cá (vùng nước ngọt/lợ nhẹ)
Để áp dụng đúng kỹ thuật, bà con cần phân biệt rõ hai hình thức này. Mô hình Lúa – Tôm chủ yếu áp dụng ở vùng có sự luân phiên mặn – ngọt rõ rệt (độ mặn mùa khô có thể lên > 10‰). Đối tượng nuôi thường là Tôm sú (chịu được biến động môi trường tốt hơn tôm thẻ) hoặc Tôm càng xanh (ở vùng độ mặn thấp hơn).
Trong khi đó, mô hình Lúa – Cá thường phổ biến ở vùng ngập lũ hoặc vùng nước ngọt hoàn toàn (như Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ). Bà con thường nuôi xen canh cá đồng (cá lóc, cá rô, cá chép) ngay trong vụ lúa. Dù đối tượng nuôi khác nhau, nhưng nguyên tắc cốt lõi vẫn là hạn chế hóa chất để bảo vệ vật nuôi.
2. Lợi ích “Kép” về Kinh tế và Môi trường
Tại sao tôi lại khuyên bà con nên chuyển đổi sang mô hình này càng sớm càng tốt? Bởi vì nó giải quyết được bài toán hóc búa nhất của người nông dân: “Được mùa mất giá” và rủi ro dịch bệnh.
2.1. Cắt đứt mầm bệnh: Tại sao luân canh lúa giúp tôm vụ sau sạch bệnh?
Đây là lợi ích kỹ thuật lớn nhất. Các loại vi khuẩn, virus gây bệnh trên tôm (như đốm trắng, gan tụy) thường phát triển mạnh trong môi trường nước mặn/lợ. Khi bà con đưa nước ngọt vào để trồng lúa, sự thay đổi môi trường đột ngột cộng với thời gian ngâm ruộng trồng lúa (3-4 tháng) sẽ tiêu diệt hầu hết các mầm bệnh này.
Ngược lại, các sâu bệnh hại lúa khi gặp nước mặn của vụ tôm cũng bị triệt tiêu. Quá trình luân canh này đóng vai trò như một đợt “cách ly y tế” tự nhiên, giúp cắt đứt vòng đời của dịch hại cho cả tôm và lúa, điều mà các mô hình chuyên canh tôm hoặc chuyên canh lúa không thể làm được.
2.2. Lúa hữu cơ – Tôm sạch: Nâng cao giá trị nông sản
Sản phẩm từ mô hình này luôn được thị trường săn đón với giá cao hơn từ 20-30% so với thông thường. Gạo từ mô hình lúa tôm (thường là các giống ngon như ST24, ST25) được xem là gạo hữu cơ hoặc cận hữu cơ vì nông dân không dám phun thuốc sâu (sợ chết tôm).
Con tôm nuôi trong ruộng lúa có màu sắc đẹp, thịt chắc ngọt tự nhiên do ăn thức ăn tự nhiên, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Châu Âu, Nhật Bản. Đây là con đường ngắn nhất để bà con xây dựng thương hiệu nông sản sạch, bền vững.
2.3. Giảm chi phí phân bón và hóa chất nhờ tận dụng chất thải hữu cơ
Theo tính toán thực tế tại các hộ dân ở Kiên Giang, mô hình lúa tôm giúp giảm 30-50% chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Đất đai không bị thoái hóa, chai cứng do lạm dụng phân hóa học mà ngày càng màu mỡ nhờ lớp mùn hữu cơ từ vụ tôm.
Bà con chỉ cần đầu tư bổ sung các dòng chế phẩm sinh học định kỳ để duy trì môi trường nước, giúp tiết kiệm một khoản chi phí đầu vào khổng lồ trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp leo thang năm 2026.
3. Quy trình kỹ thuật canh tác Lúa – Tôm chuẩn chuyên gia
Để thành công với mô hình này, “thiên thời, địa lợi” là chưa đủ, yếu tố “nhân hòa” – tức kỹ thuật canh tác của bà con – mới là quyết định. Một sai lầm nhỏ trong khâu rửa mặn hay chọn giống cũng có thể khiến cả vụ mùa “xôi hỏng bỏng không”.
3.1. Thời vụ gieo trồng: “Né mặn, đón ngọt” – Yếu tố sống còn
Nguyên tắc vàng là phải tuân thủ nghiêm ngặt lịch thời vụ của ngành nông nghiệp địa phương. Thông thường, vụ tôm kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 (mùa khô). Vụ lúa bắt đầu gieo sạ từ tháng 9, tháng 10 (khi mưa già, nước ngọt về nhiều) và thu hoạch vào tháng 1 năm sau.
Một sai lầm phổ biến tôi thường thấy là bà con nôn nóng gieo sạ sớm khi chưa đủ nước ngọt rửa mặn, dẫn đến lúa bị ngộ độc mặn, chết cây con. Hoặc gieo sạ quá trễ, lúa chưa kịp chín thì nước mặn đã xâm nhập trở lại, gây lép hạt. Hãy nhớ: “Né mặn, đón ngọt” là kim chỉ nam cho mọi hành động.
3.2. Kỹ thuật rửa mặn và cải tạo đất trước khi xuống giống
Sau khi thu hoạch tôm, việc đầu tiên là phải tháo cạn nước mặn, phơi đất nứt chân chim (nhưng không phơi quá khô gây xì phèn). Sau đó, lợi dụng những cơn mưa lớn đầu mùa hoặc bơm nước ngọt vào ruộng để ngâm rửa mặn.
Bà con cần thực hiện thao tác bơm xả từ 3-4 lần. Tuyệt đối phải dùng máy đo độ mặn để kiểm tra. Chỉ khi độ mặn trong ruộng giảm xuống dưới 2 phần nghìn (2‰) thì mới được tiến hành làm đất gieo sạ. Trong quá trình làm đất, nên bón lót Vôi và phân Lân nung chảy để ém phèn, giúp rễ lúa non phát triển tốt.
3.3. Chọn giống lúa chịu mặn: Tại sao ST24, ST25 là lựa chọn số 1?
Trong mô hình này, bà con không thể trồng các giống lúa ngắn ngày năng suất cao nhưng chịu mặn kém như ở vùng chuyên canh. Phải chọn các giống lúa có đặc tính: Chịu mặn tốt (3-5‰), chịu phèn, thân cứng, rạ cao (để không bị ngập khi nước dâng nuôi tôm xen canh) và phẩm chất gạo ngon.
Các giống lúa dòng ST (Sóc Trăng) như ST24, ST25 hay Một Bụi Đỏ là những “ứng cử viên” sáng giá nhất. Đặc biệt ST25 có bộ rễ khỏe, khả năng chịu mặn lên đến 4-5‰ trong giai đoạn trổ, gạo lại có giá bán rất cao, bù đắp lại năng suất (thường thấp hơn lúa thường một chút).
4. Giải pháp Dinh dưỡng Sinh học ECOMCO: Nuôi lúa không hại Tôm
Thách thức lớn nhất của mô hình lúa tôm là: Làm sao bón phân cho lúa tốt mà không làm tảo nở hoa gây ngạt tôm? Làm sao trị sâu bệnh cho lúa mà tôm không chết? Câu trả lời nằm ở giải pháp sinh học ECOMCO.
4.1. Nguyên tắc “Bất di bất dịch”: Tuyệt đối không dùng thuốc BVTV hóa học độc hại
Con tôm cực kỳ nhạy cảm với các gốc thuốc trừ sâu hóa học (như gốc Pyrethroid, Lân hữu cơ, Carbamate). Chỉ một lượng nhỏ rò rỉ cũng đủ làm tôm chết hàng loạt hoặc chậm lớn, bỏ ăn.
Do đó, 100% quy trình chăm sóc lúa trong mô hình này phải sử dụng các sản phẩm sinh học, hữu cơ. Thay vì diệt sâu bằng thuốc độc, chúng ta dùng nấm xanh, nấm trắng. Thay vì bón đạm hóa học ồ ạt, chúng ta dùng phân bón lá công nghệ Nano để cây ăn trực tiếp, không rơi vãi xuống nước làm ô nhiễm môi trường sống của tôm.
4.2. Giai đoạn lúa đẻ nhánh – làm đòng: Bổ sung dinh dưỡng an toàn qua lá
Giai đoạn này lúa cần dinh dưỡng để đẻ nhánh và tạo đòng to. Nếu bón phân hạt (Urê, DAP) xuống nước quá nhiều, rêu và tảo sẽ phát triển mạnh, cạnh tranh oxy với tôm/cá vào ban đêm.
a. Sử dụng Siêu dinh dưỡng Eco Nuti: Giúp lúa cứng cây, chống đổ ngã, an toàn cho tôm
Giải pháp tối ưu là phun dinh dưỡng qua lá. Sản phẩm [link nội bộ: Siêu dinh dưỡng Eco Nuti 250ml] của ECOMCO là lựa chọn hoàn hảo cho mô hình này.
- An toàn tuyệt đối: Thành phần hữu cơ sinh học, không gây hại cho tôm cá ngay cả khi thuốc rơi xuống nước.
- Hiệu quả cao: Cung cấp đầy đủ Acid Amin và khoáng chất giúp lúa đẻ nhánh khỏe, lá đứng, cứng cây. Cây lúa khỏe mạnh sẽ tự lướt qua được áp lực sâu bệnh, giảm thiểu nhu cầu phun thuốc trị bệnh.
4.3. Giai đoạn lúa trổ – chín: Bí quyết vô gạo nhanh mà không làm đục nước
Giai đoạn lúa trổ bông và vào gạo (cong trái me) quyết định trực tiếp đến năng suất cuối vụ. Tuy nhiên, đây cũng là lúc môi trường nước trong ruộng rất nhạy cảm. Nếu bà con sử dụng các loại phân bón lá hóa học kém chất lượng, lượng dư thừa rơi xuống nước sẽ làm đục nước, biến động pH, khiến tôm (hoặc cá nuôi xen) bị ngộp, nổi đầu vào sáng sớm.
b. Ứng dụng Phân bón sinh học Vô Gạo: Hạt vàng sáng, chắc tới cậy, bảo vệ môi trường nước
Để giải quyết bài toán “lúa no hạt – tôm khỏe nước”, bà con nên sử dụng sản phẩm [link nội bộ: Phân bón sinh học Vô Gạo 500ml]. Sản phẩm chứa Kali hữu hiệu từ nguồn gốc sinh học và các enzyme đặc biệt giúp quá trình vận chuyển tinh bột vào hạt diễn ra mạnh mẽ mà không cần bón thêm phân hạt dưới gốc.
Kết quả thực tế trên các cánh đồng lúa tôm tại Bạc Liêu cho thấy, ruộng sử dụng “Vô Gạo” cho hạt lúa vàng sáng óng ả, tỷ lệ hạt chắc lên tới 95% (chắc tới cậy). Quan trọng hơn, môi trường nước vẫn trong sạch, ổn định, giúp tôm nuôi xen bên dưới phát triển bình thường, vỏ bóng đẹp, không bị đóng rong nhớt.
5. Quy trình quản lý nước và môi trường trong ruộng lúa tôm
Quản lý nước trong mô hình lúa tôm phức tạp hơn trồng lúa đơn thuần vì phải phục vụ hai “ông chủ” có nhu cầu khác nhau: Cây lúa cần cạn để đẻ nhánh, nhưng con tôm lại cần nước sâu để sinh sống.
5.1. Điều tiết mực nước trên trảng và dưới mương để lúa và tôm cùng sống khỏe
Bí quyết nằm ở hệ thống mương bao xung quanh ruộng (chiếm 15-20% diện tích). Khi cây lúa ở giai đoạn đẻ nhánh cần rút nước (mực nước trên mặt ruộng/trảng chỉ để 3-5cm hoặc rút cạn), tôm sẽ rút xuống mương bao sâu hơn để trú ẩn.
Đến giai đoạn lúa làm đòng trổ bông, bà con nâng mực nước trên trảng lên 10-20cm, tôm có thể bơi lên trảng kiếm ăn (các loại sâu bọ, trứng ốc hại lúa). Sự điều tiết linh hoạt này giúp lúa cứng cây, rễ ăn sâu, hạn chế đổ ngã, đồng thời tôm vẫn có không gian sống an toàn, tránh được nhiệt độ cao vào ban trưa.
5.2. Quản lý độ mặn, độ pH và Oxy hòa tan trong suốt vụ lúa
Trong vụ lúa (mùa mưa), độ mặn thường thấp (0-5‰), rất thích hợp cho Tôm càng xanh hoặc Tôm sú giai đoạn lớn. Tuy nhiên, bà con cần cảnh giác với hiện tượng “xì phèn” sau những trận mưa đầu mùa, làm pH nước tụt giảm đột ngột khiến tôm bị lột dính vỏ hoặc chết.
Cần duy trì pH ở mức 7.5 – 8.5 bằng cách bón vôi định kỳ vào mương bao. Bên cạnh đó, rơm rạ phân hủy có thể tiêu hao nhiều oxy, nên việc lắp đặt quạt nước hoặc sục khí cục bộ tại mương bao vào ban đêm là cần thiết để tránh tình trạng tôm nổi đầu (thiếu oxy).
6. Các đối tượng nuôi kết hợp phổ biến khác
Tùy vào độ mặn của từng vùng tiểu khí hậu, bà con có thể linh hoạt lựa chọn “bạn đồng hành” cho cây lúa để tối đa hóa lợi nhuận.
6.1. Mô hình Lúa – Tôm càng xanh (Hiệu quả kinh tế cao)
Ở những vùng có độ mặn thấp (dưới 10‰) hoặc thời gian ngọt hóa kéo dài (như vùng U Minh Thượng, Kiên Giang), Tôm càng xanh là đối tượng nuôi xen canh lý tưởng nhất. Tôm càng xanh ăn tạp, lớn nhanh trong ruộng lúa và có giá trị kinh tế rất cao (loại 1 có thể lên tới 200.000 – 300.000đ/kg).
Tôm càng xanh toàn đực thường được thả giống sớm (ương trong ao vèo) khoảng 2-3 tháng trước khi sạ lúa. Khi lúa sạ xong và ngập nước, tôm đã đủ lớn để bung ra ruộng ăn sâu rầy, giúp lúa sạch bệnh một cách tự nhiên.
6.2. Mô hình Lúa – Cá đồng/Cá rô phi
Tại các vùng đất trũng ngập nước ngọt quanh năm hoặc nhiễm phèn nhẹ, mô hình Lúa – Cá (cá lóc, cá rô, cá sặc rằn) lại chiếm ưu thế. Cá giúp sục bùn, diệt cỏ dại và cung cấp phân bón tại chỗ cho lúa. Tuy giá trị kinh tế không cao bằng tôm nhưng mô hình này vốn đầu tư thấp, kỹ thuật đơn giản, rất phù hợp với nông hộ ít vốn.
7. Bài toán chi phí và Lợi nhuận thực tế
Nhiều bà con lo ngại năng suất lúa trong mô hình này thấp hơn chuyên canh (chỉ đạt 4-5 tấn/ha so với 7-8 tấn/ha). Tuy nhiên, nếu đặt lên bàn cân kinh tế tổng thể, mô hình Lúa – Tôm lại chiến thắng áp đảo.
7.1. Bảng hạch toán chi phí cho 1 ha mô hình Lúa – Tôm
| Khoản mục | Lúa chuyên canh (3 vụ) | Mô hình Lúa – Tôm (1 vụ Tôm + 1 vụ Lúa) |
| Chi phí phân thuốc | Cao (Do sâu bệnh nhiều) | Rất thấp (Giảm 50-70%) |
| Rủi ro | Cao (Dịch bệnh, rớt giá) | Thấp (Đa dạng nguồn thu) |
| Doanh thu Lúa | ~60 triệu đồng | ~40 triệu đồng (Giá bán cao hơn) |
| Doanh thu Tôm | 0 đồng | ~70 – 100 triệu đồng |
| TỔNG LỢI NHUẬN | ~20 – 30 triệu/ha | ~60 – 80 triệu/ha |
Rõ ràng, tuy năng suất lúa thấp hơn, nhưng tổng thu nhập trên cùng một diện tích lại tăng gấp 2-3 lần nhờ con tôm và giá trị gia tăng của hạt gạo sạch.
7.2. Thị trường tiêu thụ: Gạo Lúa Tôm đang được săn đón như thế nào?
Người tiêu dùng hiện đại cực kỳ ưa chuộng các sản phẩm “Thuận thiên”. Gạo được trồng từ mô hình lúa tôm (đặc biệt là gạo ST24, ST25 Lúa Tôm) được mặc định là Gạo Sạch/Gạo An Toàn vì quy trình canh tác hạn chế tối đa hóa chất.
Hiện nay, giá lúa tươi tại ruộng của mô hình này luôn cao hơn lúa thường từ 1.000 – 2.000đ/kg và luôn trong tình trạng “cháy hàng”. Các doanh nghiệp xuất khẩu sẵn sàng ký hợp đồng bao tiêu đầu ra với giá ổn định, giúp bà con yên tâm sản xuất.
8. Những sai lầm thường gặp khiến “Tôm chết, Lúa thất”
Mặc dù hiệu quả cao, nhưng mô hình này không dành cho người làm ẩu. Dưới đây là những “bài học xương máu” mà tôi đã đúc kết được từ thực tế.
8.1. Rửa mặn không kỹ, gieo sạ quá sớm khi độ mặn còn cao (>2‰)
Nôn nóng là kẻ thù số một. Nhiều bà con thấy mưa xuống là vội vàng gieo sạ ngay khi độ mặn trong đất còn trên 3-4‰. Hậu quả là lúa non bị ngộ độc mặn, cháy lá, chết rụi, phải sạ đi sạ lại nhiều lần tốn kém. Hãy kiên nhẫn rửa mặn và chỉ xuống giống khi máy đo độ mặn báo chỉ số an toàn (<2‰).
8.2. Lạm dụng phân hóa học làm tảo nở hoa, gây thiếu oxy cho tôm
Thói quen bón thừa Đạm (Urê) và Lân (DAP) để lúa xanh nhanh rất nguy hiểm trong mô hình này. Dinh dưỡng dư thừa làm tảo phát triển bùng nổ (tảo nở hoa). Khi tảo tàn, chúng phân hủy sinh ra khí độc và hút cạn oxy trong nước vào ban đêm, khiến tôm bị ngạt và chết hàng loạt vào sáng sớm.
9. Câu hỏi thường gặp
9.1. Đất nhiễm mặn bao nhiêu phần nghìn thì trồng được lúa?
Trả lời: Hầu hết các giống lúa chịu mặn hiện nay (như ST25) chịu được độ mặn khoảng 3-4‰ trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, để lúa nảy mầm và phát triển tốt giai đoạn đầu, độ mặn đất và nước ruộng phải được rửa xuống dưới 2‰.
9.2. Sử dụng thuốc trừ sâu sinh học nào không chết tôm?
Trả lời: Bà con nên ưu tiên các chế phẩm nấm xanh (Metarhizium), nấm trắng (Beauveria) để trừ rầy nâu, sâu cuốn lá. Tuyệt đối tránh các loại thuốc hóa học nhóm Cúc tổng hợp (Pyrethroid) vì cực độc với tôm, cá.
9.3. ECOMCO có quy trình riêng cho vùng lúa tôm Kiên Giang/Cà Mau không?
Trả lời: Có. ECOMCO đã xây dựng quy trình canh tác đặc thù cho vùng U Minh Thượng (Kiên Giang) và Thới Bình (Cà Mau), tập trung vào giải pháp rửa mặn nhanh và dinh dưỡng qua lá an toàn cho Tôm càng xanh/Tôm sú.
10. Kết luận: Làm giàu “Thuận thiên” cùng giải pháp ECOMCO
Thưa bà con, chuyển đổi sang mô hình Lúa – Tôm không chỉ là cách để thích ứng với biến đổi khí hậu mà còn là cơ hội để nâng tầm hạt gạo và con tôm Việt Nam. Một hệ sinh thái cân bằng, một tư duy canh tác “thuận thiên” kết hợp với giải pháp sinh học hiện đại từ ECOMCO sẽ là chìa khóa để bà con mở cánh cửa làm giàu bền vững trên chính mảnh đất quê hương mình.
Đừng để đất đai suy kiệt vì hóa chất. Hãy để con tôm và cây lúa nuôi dưỡng nhau, mang lại cho bà con những vụ mùa bội thu và cuộc sống sung túc hơn.
ECOM – NÔNG NGHIỆP TRI THỨC VƯƠN TẦM THẾ GIỚI
✅ Sản phẩm sinh học 100% an toàn
✅ Tư vấn kỹ thuật miễn phí
✅ Hỗ trợ 24/7 trong quá trình sử dụng
📞 Liên hệ ngay: 0336 001 586
🌐 Website: www.ecomco.vn
Youtube : Ecom TV
Fanpage: facebook.com/PhanthuocsinhhocEcom

