Trong suốt hơn 10 năm gắn bó với nền nông nghiệp sinh học và trực tiếp hỗ trợ kỹ thuật cho hàng nghìn nhà vườn tại Tây Nguyên, tôi nhận thấy một thực tế đáng tiếc. Rất nhiều bà con chúng ta đầu tư giống tốt, phân bón đắt tiền nhưng năng suất vẫn “lẹt đẹt”, trái nhỏ hoặc bị nấm bệnh tấn công dữ dội vào mùa mưa.
Nguyên nhân cốt lõi thường không nằm ở đâu xa, mà nằm ngay ở kỹ thuật làm giàn chanh dây chưa chuẩn và sự e ngại trong việc cầm kéo cắt tỉa cành.
Chanh dây (chanh leo) là loại cây “ăn” ánh sáng và ra hoa trên cành mới. Nếu bà con để cây leo tự do, um tùm, chúng ta đang vô tình tạo ra “khách sạn” cho nấm bệnh thay vì tạo ra “nhà máy” sản xuất quả.
Hôm nay, với tư cách là chuyên gia kỹ thuật từ ECOMCO, tôi sẽ chia sẻ cặn kẽ, chi tiết nhất về quy trình thiết kế giàn và nghệ thuật cắt tỉa chanh dây. Đây không phải là lý thuyết suông, mà là những kinh nghiệm xương máu đã được kiểm chứng để giúp bà con trúng mùa lớn.
1. Tầm quan trọng của việc thiết kế giàn và cắt tỉa đối với cây chanh dây
Nhiều bà con mới vào nghề thường hỏi tôi: “Có nhất thiết phải làm giàn kiên cố không? Cắm vài cây tre cho leo tạm được không?”. Câu trả lời của tôi luôn là: Nếu muốn làm chơi ăn thật thì được, còn muốn làm kinh tế bền vững, cái giàn chính là “xương sống” của cả vườn cây.
1.1. Tại sao chanh dây cần phải leo giàn đúng kỹ thuật?
Chanh dây thuộc họ dây leo (Passiflora), thân thảo mềm và hệ thống tua cuốn phát triển mạnh. Đặc tính sinh lý của nó là luôn vươn lên tìm ánh sáng để quang hợp.
Khi có một hệ thống giàn vững chắc và thiết kế hợp lý, bà con sẽ giải quyết được 3 vấn đề lớn:
- Tối ưu hóa khả năng quang hợp: Lá chanh dây đón được nhiều ánh nắng nhất, giúp chuyển hóa dinh dưỡng nuôi trái tốt hơn.
- Hạn chế nấm bệnh: Giàn cao, thoáng giúp gốc cây không bị ẩm ướt, giảm thiểu tối đa các bệnh nguy hiểm như bã trầu, đốm dầu do vi khuẩn và nấm gây ra.
- Dễ dàng chăm sóc và thu hoạch: Một giàn chanh dây tiêu chuẩn giúp bà con đi lại xịt thuốc, bón phân hay thu hái mà không phải cúi lom khom hay vạch lá tìm quả.
1.2. Mối liên hệ mật thiết giữa cắt tỉa và năng suất thu hoạch
Có một câu thần chú trong nghề trồng chanh dây mà bà con cần nhớ: “Cành mới, hoa mới”.
Khác với một số loại cây ăn trái lâu năm ra hoa trên cành già, chanh dây chủ yếu ra hoa ở các nách lá của cành thứ cấp mới mọc. Điều này có nghĩa là:
- Nếu không cắt tỉa chanh dây, dinh dưỡng sẽ bị phân tán để nuôi các cành già cỗi, vô hiệu.
- Cây sẽ không có động lực để bật mầm ngủ, từ đó không sinh ra cành mới.
- Không có cành mới đồng nghĩa với việc năng suất sẽ giảm sút nghiêm trọng theo thời gian.
Lưu ý từ chuyên gia: Việc cắt tỉa đúng kỹ thuật có thể giúp tăng năng suất vườn cây lên tới 30-40% so với việc để cây phát triển tự nhiên, đồng thời kéo dài tuổi thọ khai thác của vườn.
1.3. Định hướng nông nghiệp bền vững cùng ECOMCO: Giàn chắc, cây khỏe, quả sạch
Tại ECOMCO, chúng tôi không chỉ hướng dẫn bà con cách bón phân sao cho tốt, mà chúng tôi hướng tới một quy trình canh tác tổng thể.
Một bộ giàn được đầu tư bài bản kết hợp với quy trình cắt tỉa khoa học sẽ tạo điều kiện tốt nhất cho các chế phẩm sinh học phát huy tác dụng. Khi vườn thông thoáng, ánh nắng chiếu rọi đầy đủ, hệ vi sinh vật có lợi trong đất sẽ hoạt động mạnh mẽ hơn, giúp cây hấp thụ dinh dưỡng tối đa mà không cần lạm dụng phân hóa học.
Để hiểu rõ hơn về quy trình canh tác toàn diện từ lúc xuống giống, bà con có thể tham khảo thêm bài viết chuyên sâu: Kỹ thuật trồng chanh dây chuẩn chuyên gia – Bí quyết sai trĩu quả.
2. Các kiểu giàn chanh dây phổ biến và hiệu quả nhất hiện nay
Tùy vào điều kiện địa hình, vốn đầu tư và quy mô canh tác, bà con có thể lựa chọn kiểu giàn phù hợp. Dưới đây là phân tích chi tiết các loại giàn mà tôi thường tư vấn cho các nông trại quy mô lớn.
2.1. Giàn truyền thống (Giàn chữ T): Ưu và nhược điểm
Đây là kiểu giàn đang ngày càng được ưa chuộng tại các vùng chuyên canh chanh dây lớn như Gia Lai, Đắk Lắk.
- Cấu tạo: Sử dụng một hàng cọc dựng đứng, bên trên có thanh ngang tạo thành hình chữ T. Dây kẽm được căng song song trên thanh ngang.
- Ưu điểm:
- Độ thông thoáng cực cao, ánh sáng chiếu trực tiếp vào gốc và thân cây.
- Hạn chế tối đa sâu bệnh do độ ẩm thấp.
- Dễ dàng cơ giới hóa (máy cày nhỏ, máy phun thuốc có thể đi vào giữa các hàng).
- Nhược điểm:
- Chi phí đầu tư ban đầu khá cao do cần cọc kiên cố.
- Đòi hỏi kỹ thuật thi công chính xác để tránh đổ ngã khi gió lớn.
2.2. Giàn lưới vuông (Giàn trần): Tối ưu hóa diện tích quang hợp
Đây là kiểu giàn phổ biến nhất từ trước đến nay, còn gọi là giàn chữ thập hoặc giàn mái bằng.
- Cấu tạo: Hệ thống dây kẽm đan thành các ô vuông (thường là 50x50cm hoặc 60x60cm) bao phủ toàn bộ diện tích vườn, tạo thành một “mái nhà” cho chanh dây leo lên.
- Ưu điểm:
- Tận dụng tối đa diện tích bề mặt để cây leo bám.
- Năng suất trên một đơn vị diện tích thường rất cao nếu chăm sóc tốt.
- Che mát cho đất, giữ ẩm tốt trong mùa khô.
- Nhược điểm:
- Độ thông thoáng kém hơn giàn chữ T. Vào mùa mưa, nếu không tỉa lá kịp thời, vườn rất dễ bùng phát bệnh nấm.
- Khó khăn hơn trong việc phun thuốc mặt dưới lá.
2.3. Giàn chữ A: Giải pháp cho địa hình dốc và xen canh
Nếu đất của bà con có độ dốc cao hoặc muốn trồng xen canh, giàn chữ A là một lựa chọn thú vị.
- Cấu tạo: Hai cọc chụm đầu vào nhau tạo hình chữ A, dây kẽm căng dọc theo hai bên sườn.
- Ưu điểm:
- Cực kỳ vững chãi, chịu gió bão tốt nhất trong các loại giàn.
- Diện tích bề mặt leo lớn hơn giàn đứng đơn tường.
- Nhược điểm: Chi phí vật tư (cọc) cao gấp đôi so với giàn đơn. Việc đi lại chăm sóc ở giữa khoảng trống chữ A đôi khi gặp khó khăn nếu thiết kế quá hẹp.
2.4. So sánh hiệu quả kinh tế giữa các loại giàn cho quy mô 1ha
Để bà con dễ hình dung, tôi lập bảng so sánh ước tính dựa trên kinh nghiệm thực tế (số liệu có thể thay đổi tùy giá vật tư từng vùng):
| Tiêu chí | Giàn truyền thống (Lưới vuông) | Giàn chữ T |
| Chi phí đầu tư | Trung bình | Cao hơn khoảng 15-20% |
| Tuổi thọ | 2-3 năm (nếu dùng cọc gỗ tạp) | 5-7 năm (nếu dùng cọc bê tông) |
| Năng suất/ha | 30 – 40 tấn (nếu chăm sóc tốt) | 25 – 35 tấn (nhưng trái đẹp hơn) |
| Tỷ lệ bệnh hại | Cao (nếu không tỉa cành) | Thấp (do thông thoáng) |
| Lời khuyên | Phù hợp hộ gia đình nhỏ, vốn ít | Phù hợp quy mô trang trại, xuất khẩu |
3. Quy trình kỹ thuật làm giàn chanh dây chi tiết
Một giàn chanh dây đạt chuẩn không chỉ cần đẹp mà còn phải BỀN. Chanh dây khi vào mùa sung sức, khối lượng thân lá và quả trên giàn có thể lên tới hàng chục tấn/ha. Nếu làm ẩu, sập giàn giữa vụ thu hoạch là cơn ác mộng khủng khiếp nhất của nhà nông.
Sau đây là quy trình làm giàn chanh dây mà ECOMCO khuyến nghị:
3.1. Chuẩn bị vật liệu: Cọc, dây kẽm và lưới
Đừng tiết kiệm ở khâu này. “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”, vật tư tốt quyết định tuổi thọ của vườn cây.
- Cọc:
- Nên sử dụng cọc bê tông hoặc cọc gỗ lõi bền (căm xe, cà chít…).
- Chiều dài cọc: 2.5m – 3m (để đảm bảo chiều cao giàn từ 1.8m – 2m sau khi chôn).
- Kích thước: Cọc bê tông vuông 10-12cm.
- Dây kẽm (Dây thép):
- Dây cái (dây viền): Phải dùng dây thép lớn, độ dày từ 4 ly – 5 ly (4mm-5mm) để chịu lực chính.
- Dây con (dây đan): Dùng dây kẽm 2 ly – 3 ly (2mm-3mm).
- Lưới (nếu dùng giàn lưới): Chọn loại lưới mắt cáo chuyên dụng cho nông nghiệp, nhựa nguyên sinh để tránh bị mục nát nhanh dưới nắng mưa.
3.2. Kỹ thuật chôn cọc và xác định khoảng cách trồng chanh dây hợp lý
Khoảng cách trồng quyết định mật độ cọc. Bà con tuyệt đối không trồng quá dày, cây sẽ cạnh tranh ánh sáng và dinh dưỡng rất mạnh.
- Khoảng cách trồng lý tưởng:
- Cây cách cây: 3m.
- Hàng cách hàng: 3m – 4m.
- Mật độ trung bình: Khoảng 800 – 1.000 cây/ha.
- Cách chôn cọc chịu lực:
- Cọc biên (Cọc bao quanh vườn): Đây là những cọc quan trọng nhất. Phải chôn xiên một góc 45 độ hướng ra ngoài để triệt tiêu lực kéo vào trong. Cần đổ bê tông chân cọc hoặc chèn đá thật chặt.
- Cọc giữa: Chôn thẳng đứng.
- Độ sâu: Chôn sâu ít nhất 50cm – 70cm để đảm bảo độ vững. Chiều cao từ mặt đất lên đỉnh giàn lý tưởng nhất là 1.8m – 2m. Cao quá khó thu hoạch, thấp quá khó đi lại và dễ nấm bệnh từ đất bắn lên.
3.3. Cách căng dây và đan lưới đảm bảo độ bền trên 3 năm
Kỹ thuật căng dây quyết định độ phẳng của giàn. Giàn bị võng (trũng) sẽ khiến nước mưa đọng lại trên lá, gây thối nhũn và sập cục bộ.
- Căng dây viền (Dây cái):
- Dùng dây 4-5 ly chạy bao quanh toàn bộ khu vườn nối các đỉnh cọc biên.
- Sử dụng tăng đơ (tăng đơ cáp) để siết chặt dây. Dây phải căng như dây đàn, không được trùng.
- Chạy các đường dây cái dọc và ngang theo các hàng cọc chính để tạo khung xương sống chịu lực.
- Đan dây con:
- Dùng dây 2-3 ly đan thành các ô vuông. Khoảng cách giữa các dây con khoảng 50cm x 50cm.
- Tại các điểm giao nhau giữa dây cái và dây con, cần dùng kẽm buộc chặt để cố định, tránh xô lệch khi gió bão.
Mẹo nhỏ từ chuyên gia: Trên đỉnh mỗi cọc, bà con nên lót một miếng cao su (từ lốp xe cũ) hoặc dùng nắp chai nhựa úp lên trước khi đặt dây kẽm. Việc này giúp dây kẽm không bị cọ xát trực tiếp vào cạnh sắc của cọc bê tông/gỗ, tránh bị đứt dây sau thời gian dài sử dụng.
3.4. Một số lưu ý quan trọng để giàn chịu được gió bão
Việt Nam là nước nhiệt đới, thường xuyên có bão và lốc xoáy. Để bảo vệ thành quả lao động, bà con cần chú ý gia cố giàn:
- Hệ thống néo (Dây chằng): Tại các cọc góc và cọc biên, bắt buộc phải có dây neo xuống đất. Dùng tảng đá lớn chôn sâu hoặc đúc trụ bê tông âm dưới đất để làm điểm neo.
- Chia nhỏ ô giàn: Đối với diện tích lớn (vài ha), không nên làm một giàn liền mạch khổng lồ. Hãy chia thành các lô nhỏ (khoảng 1.000 – 2.000m2/lô) cách nhau bởi đường lô. Nếu rủi ro sập giàn xảy ra, nó chỉ ảnh hưởng cục bộ, không kéo sập cả vườn.
- Trồng cây chắn gió: Xung quanh vườn nên trồng các loại cây chắn gió như chuối, muồng đen… để giảm áp lực gió lên giàn chanh dây.
4. Kỹ thuật cắt tỉa chanh dây chuẩn chuyên gia
Sau khi đã có một bộ giàn vững chãi và cây bắt đầu leo lên, công việc quan trọng tiếp theo chính là tạo hình và cắt tỉa. Đây là khâu mà nhiều bà con hay làm sai nhất: hoặc là tỉa quá ít khiến cây rậm rạp, hoặc là tỉa quá tay làm cây bị chột.
4.1. Nguyên tắc sinh lý của cây chanh dây người trồng cần nắm rõ
Trước khi cầm kéo, hãy nhớ kỹ: Chanh dây có các cấp cành như sau:
- Thân chính: Mọc từ gốc lên tới mặt giàn.
- Cành cấp 1: Mọc ra từ thân chính, toả đi các hướng trên mặt giàn.
- Cành cấp 2 (Cành quả): Mọc ra từ cành cấp 1. Đây là nơi mang hoa và trái chủ lực.
Mục tiêu của việc cắt tỉa là: Nuôi dưỡng thân chính to khỏe -> Tạo bộ khung cành cấp 1 rộng -> Kích thích ra nhiều cành cấp 2, cấp 3 hữu hiệu.
4.2. Giai đoạn kiến thiết cơ bản: Tỉa tạo tán ban đầu
Giai đoạn này bắt đầu từ khi cây mới trồng cho đến khi cây leo lên đụng giàn (khoảng 3-4 tháng đầu).
- Nuôi thân chính: Chỉ giữ lại DUY NHẤT một thân chính khỏe nhất mọc từ gốc. Tất cả các chồi nách, cành bên mọc ra từ thân này (đoạn từ mặt đất lên đến giàn) phải vặt bỏ sạch sẽ.
- Tại sao? Để dinh dưỡng tập trung dồn lên ngọn, giúp cây leo giàn nhanh nhất có thể.
- Tạo cành cấp 1: Khi thân chính vượt qua mặt giàn khoảng 20cm – 30cm, tiến hành bấm ngọn (ngắt đọt).
- Sau khi bấm ngọn, cây sẽ bật ra các chồi mới. Bà con chọn giữ lại 2-3 chồi khỏe nhất tỏa ra các hướng khác nhau để làm cành cấp 1.
- Hướng dẫn các cành cấp 1 này bò theo dây cái của giàn. Khi cành dài khoảng 1m – 1.5m, tiếp tục bấm ngọn cành cấp 1 để kích thích ra cành cấp 2.
4.3. Giai đoạn kinh doanh: Kỹ thuật tỉa cành cho trái (Cành cấp 1, cấp 2)
Khi bộ khung tán (cành cấp 1) đã phủ kín mặt giàn, cây bắt đầu bước vào giai đoạn sung mãn nhất để cho trái. Lúc này, bà con cần chuyển sang chế độ tỉa cành nuôi quả.
Quy tắc vàng ở đây là: Giữ cành hữu hiệu, loại bỏ cành vô hiệu.
- Cành quả (Cành thứ cấp): Khi các cành này vươn dài và bắt đầu thòng xuống đất, bà con nên bấm ngọn khi cành cách mặt đất khoảng 20cm – 30cm. Việc này giúp cây không tốn sức nuôi phần ngọn quá dài mà tập trung dinh dưỡng vào các mắt cua đang mang nụ hoa.
- Tỉa thưa: Mật độ cành trên giàn phải đảm bảo ánh nắng có thể lọt xuống đất lốm đốm (“nắng hoa râm”). Nếu đứng dưới giàn mà tối om như trong nhà, bà con phải tỉa bớt ngay các cành tăm, cành kẹ, cành mọc chồng chéo lên nhau.
4.4. Kỹ thuật tỉa đau (Đốn tỉa) sau mỗi vụ thu hoạch để trẻ hóa vườn cây
Đây là kỹ thuật “sống còn” mà nhiều bà con sợ không dám làm vì thấy xót cây. Nhưng hãy tin tôi, “tỉa đau” chính là cách để cây hồi sinh mạnh mẽ nhất.
Sau khi thu hoạch xong lứa quả chính vụ (thường kéo dài 3-4 tháng), cây sẽ bị suy kiệt và cành già cỗi rất nhiều. Lúc này, ta cần thực hiện đốn tỉa:
- Vị trí cắt: Cắt bỏ toàn bộ các cành đã cho trái, chỉ chừa lại đoạn cành (gốc cành) dài khoảng 15cm – 20cm (tính từ điểm phân cành trên thân chính hoặc cành mẹ).
- Xử lý sau cắt: Ngay sau khi cắt, tại các nách lá của đoạn cành trơ lại sẽ bật lên chồi mới rất mập. Đây chính là thế hệ cành quả cho vụ tiếp theo (vụ nghịch hoặc vụ 2).
- Lợi ích: Việc này giúp loại bỏ hoàn toàn mầm bệnh lưu trú trên lá già, đồng thời ép cây phải ra bộ tán mới hoàn toàn sạch bệnh.
4.5. Xử lý tỉa lá già và cành tăm: Thông thoáng để ngừa sâu bệnh
Trong suốt quá trình nuôi trái, công việc tỉa lá phải diễn ra thường xuyên như “cơm bữa”.
- Tỉa lá già: Loại bỏ ngay các lá già vàng úa, lá bị bệnh đốm nâu, đốm mắt cua. Đặc biệt là các lá che khuất buồng trái. Ánh nắng chiếu trực tiếp vào trái sẽ giúp vỏ trái cứng, màu đẹp và hạn chế nấm tấn công.
- Vệ sinh vườn: Tuyệt đối không vứt lá và cành vừa tỉa ngay tại gốc. Bà con cần thu gom và tiêu hủy xa vườn hoặc ủ vôi, trichoderma để diệt nấm bệnh.
5. Chế độ dinh dưỡng và chăm sóc đặc biệt sau khi làm giàn và cắt tỉa
Cây chanh dây sau khi bị “tỉa đau” giống như người vừa trải qua phẫu thuật, rất cần được bồi bổ để phục hồi. Nếu bà con chỉ cắt mà không cho ăn, cây sẽ bị “sốc”, bỏ cành và chết dây.
5.1. Tại sao cây chanh dây cần “hồi sức” sau khi cắt tỉa?
Khi mất đi lượng lớn cành lá, bộ rễ bên dưới sẽ bị chựng lại do mất cân bằng sinh lý. Lúc này, cây cần một lượng dinh dưỡng dễ hấp thu (dạng chelate hoặc hữu cơ lỏng) để kích thích lại hệ rễ tơ và bật chồi ngủ.
5.2. Ứng dụng phân bón sinh học ECOMCO giúp bung đọt mạnh, ra hoa đồng loạt
Tại các mô hình điểm của ECOMCO, chúng tôi áp dụng quy trình “kích – dưỡng” ngay sau khi cắt tỉa:
- Bước 1: Rửa vườn. Phun các chế phẩm sát khuẩn sinh học để làm khô vết cắt, ngăn ngừa nấm khuẩn xâm nhập qua vết thương hở.
- Bước 2: Kích rễ và Bung đọt. Sử dụng các dòng phân bón lá giàu Axit Amin và Humic của ECOMCO. Các hoạt chất sinh học này giúp đánh thức mầm ngủ cực nhanh, đọt non bung ra mập mạp, xanh dày.
- Bước 3: Nuôi hoa. Khi đọt non ra được 3-4 cặp lá, bổ sung dinh dưỡng cân đối (Bo, Canxi, Vi lượng) để tăng tỷ lệ đậu trái.
Mẹo nhà vườn: Để tìm hiểu kỹ hơn về loại phân bón nào phù hợp cho từng giai đoạn, bà con nên tham khảo thêm Kỹ thuật trồng chanh dây chuẩn chuyên gia để có lộ trình bón phân chi tiết nhất.
5.3. Quản lý sâu bệnh hại thường gặp khi cây đang leo giàn
Giai đoạn cây ra đọt non sau cắt tỉa là “miếng mồi ngon” của bọ trĩ, nhện đỏ và ruồi vàng. Bà con cần thăm vườn thường xuyên, treo bẫy dính màu vàng/xanh để kiểm soát mật độ côn trùng, phun phòng định kỳ bằng các chế phẩm sinh học an toàn.
6. Những sai lầm chết người khi làm giàn và cắt tỉa bà con thường mắc phải
Trong quá trình đi thực địa, tôi gặp rất nhiều trường hợp “dở khóc dở cười” khiến bà con mất trắng cả vụ chỉ vì vài sai lầm nhỏ:
6.1. Làm giàn quá thấp hoặc quá cao gây khó khăn khi chăm sóc
- Quá thấp (dưới 1.5m): Cành lá chạm đất nhanh, độ ẩm cao, nấm bệnh bùng phát không thể kiểm soát. Người chăm sóc phải khom lưng, rất mệt mỏi.
- Quá cao (trên 2.5m): Không thể với tới để thụ phấn bổ sung bằng tay hoặc cắt tỉa ngọn, dẫn đến cây mọc hoang dại trên nóc giàn.
6.2. Ngại cắt tỉa hoặc cắt tỉa sai thời điểm khiến cây “bỏ cành”
Nhiều bà con cắt tỉa vào những ngày mưa dầm hoặc sương mù dày đặc. Vết cắt không khô được, nấm xâm nhập gây thối cành lan dần vào thân chính. Hãy nhớ: Chỉ cắt tỉa vào những ngày nắng ráo.
6.3. Lạm dụng phân hóa học thay vì giải pháp vi sinh bền vững
Bón thốc đạm (Ure) quá nhiều sau khi cắt tỉa khiến cành vươn dài nhưng yếu, lá mỏng, dễ rụng hoa. Hãy ưu tiên phân hữu cơ và vi sinh để cây bền sức.
7. Câu hỏi thường gặp về kỹ thuật canh tác chanh dây
Dưới đây là giải đáp cho những thắc mắc mà tổng đài tư vấn của ECOMCO thường xuyên nhận được:
7.1. Chi phí làm giàn chanh dây 1 sào (1000m2) khoảng bao nhiêu?
Chi phí này dao động tùy vật liệu địa phương.
- Nếu dùng cọc tre/gỗ tạp: Khoảng 5 – 7 triệu đồng/sào.
- Nếu dùng cọc bê tông kiên cố và lưới thái: Khoảng 12 – 15 triệu đồng/sào.
Tuy nhiên, đầu tư giàn kiên cố có thể khấu hao trong 3-4 năm (tức 2-3 chu kỳ trồng), tính ra lại rẻ hơn làm tạm bợ.
7.2. Có nên để chanh dây leo tự do không cần cắt tỉa?
Tuyệt đối không. Nếu để leo tự do, cây chỉ ra trái ở lớp mặt trên cùng, năng suất giảm 60-70%. Bên dưới giàn sẽ là ổ bệnh khổng lồ lây lan cho cả vùng.
7.3. Dấu hiệu nhận biết cành chanh dây đã già cỗi cần loại bỏ?
Cành già thường có màu nâu xám, vỏ sần sùi, lá rụng gần hết hoặc lá rất nhỏ, không còn khả năng bật chồi mới mạnh mẽ. Khi bẻ thử thấy giòn và khô. Đây là lúc cần loại bỏ ngay.
8. Lời kết
Trồng chanh dây không khó, nhưng để làm giàu từ chanh dây thì cần sự tỉ mỉ và tuân thủ đúng kỹ thuật. Một bộ giàn vững chắc và những đường kéo cắt tỉa dứt khoát chính là chìa khóa mở ra những mùa vàng bội thu.
ECOM – NÔNG NGHIỆP TRI THỨC VƯƠN TẦM THẾ GIỚI
✅ Sản phẩm sinh học 100% an toàn
✅ Tư vấn kỹ thuật miễn phí
✅ Hỗ trợ 24/7 trong quá trình sử dụng
📞 Liên hệ ngay: 0336 001 586
🌐 Website: www.ecomco.vn
Youtube : Ecom TV
Fanpage: facebook.com/PhanthuocsinhhocEcom

